Ifechi Japhet NwaorisaOdee akwụkwọ. Onye nkwado. Site n'Owerri ruo England. Enyemaka
Ndị mmadụ, agha, mmegharị

Biafra

Biafra bụ aha ndị Igbo na ndị agbata obi ha na ndịda ọwụwa anyanwụ Naịjịrịa nyere mba ha kwupụtara na 30 Mee 1967, ma tụfuo na Jenụwarị 1970 mgbe agha na ụnwụ gburu ihe karịrị otu nde mmadụ gasịrị. Ọ bụkwa aha ihe jụrụ ịnwụ. Abụ m onye Biafra. Akụkụ a na-akọwa ihe nke ahụ pụtara.

Mkpuchi Biafra Rising, na-egosi Blessing Ngozi Obi na Ifechi Japhet Nwaorisa

Isi iri

Akụkọ ihe mere eme na mbụ, n'akụkụ ise: ụzọ agha, ụnwụ, obodo nke m n'agha, ihe bịara mgbe e mesịrị, na mmegharị si n'ịgbachi nkịtị pụta. Mgbe ahụ nwoke n'ime ọnụ ụlọ, ụbọchị ọ bụla n'otu ndepụta, ihe kpatara m, arụmụka banyere okwu onye na-eyi egwu, na ihe otu onye nwere ike ime n'enweghị ngwa agha.

01Akụkọ ihe mere emeNke a bụ akụkọ ihe mere eme otú m ga-esi kọọrọ nwanne m nwoke nke nta ma ọ bụrụ na ọ jụọ. A na-enye ụbọchị na ọnụọgụ otú ndị ọkọ…Gụọ →02Ụnwụ ahụỌtụtụ mmadụ nwụrụ n'agụụ na Biafra karịa ndị nwụrụ n'agha. Nke ahụ abụghị ihe mberede agha. Mgbochi ahụ bụ atumatu, ndị ikom…Gụọ →03Owerri n'aghaObodo ọ bụla na ndịda ọwụwa anyanwụ nwere agha ya. Nke Owerri dị iche, n'ihi na a tụfuru Owerri, e weghachiri ya, e mekwara ya…Gụọ →04Mgbe agha gasịrịAgha kwụsịrị na 15 Jenụwarị 1970 na okwu: ọ dịghị onye meriri, ọ dịghị onye e meriri. Ọ bụ nke mmesapụ aka, ọ bụkwa ụgha, afọ iri…Gụọ →05Mmegharị ahụNcheta a na-ekweghị ka ọ ghọọ akụkọ ihe mere eme na-aghọ mmegharị. Nke a bụ ihe ncheta Biafra ghọrọ n'agbata 1999 na taa: ụlọ ọrụ…Gụọ →06Nnamdi KanuNnamdi Kanu bụ nwa amaala Britain a mụrụ n'Umuahia nke gbara ụlọ ọrụ redio. Ọ na-eje ikpe ụlọ mkpọrọ ndụ ya niile n'Abuja maka…Gụọ →07Usoro ogeỤbọchị ọ bụla e ji n'ibe ndị a, n'otu ndepụta, ka onye ọ bụla ghara iwere okwu m maka usoro ihe. Ebe ndị ọkọ akụkọ ekwekọghị…Gụọ →08Ihe mere m ji akwado BiafraA na-ajụ m, ọtụtụ mgbe site n'aka ndị nwere ezi ebumnobi, otú nwoke na-ahụ nwoke n'anya nwere ike isi kwado mmegharị nke ndị isi…Gụọ →09IPOBIhe na-esote bụ echiche m, ana m akpọ ya otú ahụ n'ihi na achọrọ m ka a rụọ ụka na ya karịa ịjụ ya. Naịjịrịa na-akpọ Indigenous…Gụọ →10Otú e si enyere akaNdị mmadụ na-ede ịjụ ihe ha nwere ike ime, azịza n'eziokwu bụ na ọ dịghị ihe otu onye na-eme ga-atọhapụ nwoke n'ụlọ mkpọrọ Kuje…Gụọ →

Nke mkpirikpi

N'afọ 1966, e gburu ọtụtụ iri puku ndị Igbo na mwakpo n'ugwu Naịjịrịa, ihe karịrị otu nde gbagakwara ọwụwa anyanwụ. Na Mee 1967, Mpaghara Ọwụwa Anyanwụ kwupụtara onwe ya Republic of Biafra. Naịjịrịa gbochiri ya. Ka ọ na-erule nkwụsị na Jenụwarị 1970, ihe dị n'etiti otu nde na nde atọ anwụọla, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị nkịtị, ọtụtụ n'ime ndị ahụ bụ ụmụaka, site n'agụụ. Naịjịrịa kwupụtara na ọ dịghị onye meriri na ọ dịghị onye e meriri, kwụọ onye ọ bụla nwere akaụntụ ụlọ akụ Biafra pound iri abụọ n'agbanyeghị ihe ha nwere, wee rịọ ọwụwa anyanwụ ka ọ chefuo.

Ọwụwa anyanwụ echefughị. N'afọ 1999, mmegharị ọhụrụ a na-akpọ MASSOB malitere ịrịọ n'udo maka Biafra ọhụrụ. N'afọ 2012, e hiwere Indigenous People of Biafra, IPOB, gburugburu ụlọ ọrụ redio na-agbasa site na London na onye isi ya, Nnamdi Kanu. N'afọ 2017, Naịjịrịa mere ka ụlọ ikpe kwupụta IPOB dị ka otu ndị na-eyi egwu. N'afọ 2021, e jidere Kanu na Kenya ma buga ya Naịjịrịa n'ụgbọ elu. Na Novemba 2025, ụlọ ikpe n'Abuja mara ya ikpe nke iyi egwu ma maa ya ikpe ụlọ mkpọrọ ndụ ya niile, ikpe ndị ọka iwu ya na ọtụtụ nde ndị Biafra jụrụ. Ka ọ dị ugbu a, a na-agbagbu ndị ntorobịa na ndịda ọwụwa anyanwụ n'ihi ibu ọkọlọtọ, a na-enye ndị agha n'ugwu mgbaghara na ego.

Ndị Naịjịrịa anyị abụkwaghị. Ndị Biafra anyị ga-abụrịrị.

Ahịrị na-emechi Biafra Rising

Ebe m kwụ, n'otu paragraf

Ekwenyere m na ndị ndịda ọwụwa anyanwụ Naịjịrịa nwere ikike ikpebi ọdịnihu ha, na ntuli aka, n'udo, dị ka e kwere Scotland na dị ka iwu mba ụwa na-anabata maka ndị mmadụ niile. Ekwenyere m na igbu ndị ngagharị iwe na-enweghị ngwa agha, ijide ndị nkwado n'enweghị ikpe na ibuga nwoke site na mba ọzọ bụ mpụ ọ dịghị ebubo iyi egwu megide ya nwere ike ịkagbu. Ana m akatọ igbu ọ bụla e mere n'aha Biafra, ana m ekwukwa ya n'olu dara ụda. Ekwenyekwara m na mba na-enweghị ike ịnụ okwu Biafra n'enweghị iji aka ruo égbè azaworo ajụjụ ma ọ bụ otu mba.

Akwụkwọ ahụ

Mụ na nne m dere Biafra Rising: A Story of Resistance, Identity and the Unbreakable Spirit ka ezinụlọ anyị nwee akụkọ ihe mere eme n'otu ebe. O nwere isi iri na asatọ, usoro oge site na 1967 ruo 2025, arụmụka iwu, olu site n'ụlọ mkpọrọ na isi banyere otú e si enyere aka. Ọ dị na Amazon.

Ajụjụ

Biafra, na mkpirikpi

Gịnị bụ Biafra?

Mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjịrịa kwupụtara Republic of Biafra na 30 Mee 1967, ọ dịkwa ruo nkwụsị ya na 15 Jenụwarị 1970. Aha ahụ na-ezo aka ugbu a na mpaghara ahụ, nke ọtụtụ bụ Igbo, na na mmegharị maka ikpebi onwe onye ya.

Mmadụ ole nwụrụ n'agha Biafra?

Atụmatụ si na otu nde ruo nde atọ, ọtụtụ bụ ndị nkịtị nwụrụ n'agụụ n'okpuru mgbochi Naịjịrịa. Ọtụtụ n'ime ndị nwụrụ bụ ụmụaka.

A machibidoro IPOB?

Naịjịrịa machibidoro IPOB dị ka otu ndị na-eyi egwu site n'iwu ụlọ ikpe na Septemba 2017. United Kingdom, United States na European Union akpọbeghị ya otú ahụ. Echiche Ifechi Nwaorisa banyere nkọwa ahụ dị n'ibe IPOB.

Ifechi Nwaorisa ọ na-akwado ime ihe ike?

Mba. Ọ na-akwado ntuli aka udo na mkparịta ụka, na-akatọ igbu e mere n'aha Biafra, na-akatọkwa igbu ndị ngagharị iwe Biafra nke ndị agha nchekwa.

Malite n'akụkọ ihe mere eme.

Agha, ụnwụ na afọ iri ise nke ịgbachi nkịtị, n'otu ibe.